İçeriğe geç
+90 532 415 07 21 EN Teklif Alın
Hilton İstanbul Maslak kapalı havuzunda ahşap lata paravan ve mavi su

[ Blog ]

Havuz aydınlatması: sualtı armatür, IP sınıfı ve kablo güzergâhı

Havuz aydınlatması 3 kararla planlanır: armatür tipi, besleme gerilimi ve kablo güzergâhı. Yeni havuzda armatür nişleri beton dökülmeden yerleştirilir; mevcut havuzda sıva üstü armatür kullanılır. Havuz çevresindeki elektrik tesisatı IEC 60364'ün 702. bölümüne göre bölgelere ayrılır, sualtı armatürü düşük gerilimle…

Sauna Dekor6 dk okuma1987'den bu yana

Sauna Dekor — 1987'den beri İstanbul İkitelli OSB'deki kendi tesisinde sauna, Türk hamamı, buhar odası, tuz odası ve havuz üretiyor; 40 yıl, 41+ ülkede 5.000+ proje.

KonuHavuz Aydınlatması
Okuma6 dakika
Bölüm9
Güncelleme
[ Kısa cevap ]

Havuz aydınlatması 3 kararla planlanır: armatür tipi, besleme gerilimi ve kablo güzergâhı. Yeni havuzda armatür nişleri beton dökülmeden yerleştirilir; mevcut havuzda sıva üstü armatür kullanılır. Havuz çevresindeki elektrik tesisatı IEC 60364'ün 702. bölümüne göre bölgelere ayrılır, sualtı armatürü düşük gerilimle beslenir.

Havuz aydınlatması nasıl planlanır?

Proje aşamasında, gövde paftasıyla birlikte. 3 karar aynı anda verilir: armatürün tipi ve sayısı, armatürü besleyen transformatörün yeri ve kablonun nişten transformatöre kadar izleyeceği yol. Bu üçü beton dökülmeden çizilmezse sonradan yapılan her değişiklik ya yalıtımı deler ya da sıva üstü çözüme zorlar.

Armatürlerin yeri havuzun şekline ve kullanımına göre seçilir. Biz ışığı genellikle havuzun uzun kenarına, bakış yönünün karşısına koyuyoruz; böylece havuza bakan kişinin gözüne doğrudan ışık gelmez. Merdiven ve basamak bölgesi ayrıca aydınlatılır, çünkü gece kullanılan havuzda girişin görünmesi gerekir. Armatürler aynı yükseklikte ve eşit aralıklarla dizilir.

Sport England'ın havuz tasarım kılavuzu, sualtı aydınlatmasını zorunlu kılan bir kural olmadığını, ama CIE 62:1984 teknik raporunun bu konuda yol gösterdiğini yazar. Kılavuza göre armatür sayısı, ışık çıkışı ve dağılım açısı özenli bir tasarımla belirlenmelidir. Armatür yerleri, lamba nişleri ve kablo boruları havuz projesinin elektrik paftasına işlenir.

Gömme mi sıva üstü armatür mü?

2 tip var ve seçimi havuzun yeni mi mevcut mu olduğu belirler. Gömme armatür havuz duvarına beton dökülürken yerleştirilen bir nişe oturur ve yüzeyle aynı hizada kalır. Sıva üstü armatür ise kaplamanın üstüne, mevcut bir besleme ağzına ya da ince bir montaj plakasına bağlanır ve duvardan birkaç santim dışarı taşar.

Yeni yapılan betonarme havuzda gömme armatürü tercih ediyoruz. Nişin flanşı sürme yalıtımın içinde kalır ve yalıtımla sürekli bir bağ kurar; yüzeyde çıkıntı olmadığı için yüzücü takılmaz, dip süpürgesi rahat çalışır. Gömme armatürün tek koşulu, kararın gövde dökülmeden verilmesidir.

Sıva üstü havuz lambası, mevcut havuza aydınlatma eklemenin en az müdahaleli yoludur. Kaplamayı geniş ölçüde sökmeden uygulanabilir ve çoğu zaman var olan bir duvar geçişini kullanır. Prefabrik gövdeli ve liner kaplı havuzlarda üreticinin kendi armatür sistemi kullanılır; gövdeyi sahada delmek gövde garantisini bozabilir.

Wyndham İstanbul havuzu, mozaik kaplama ve kolonlu kenar

Düşük gerilim ve trafo nereye konur?

Sualtı armatürü şebeke gerilimiyle değil, güvenlik transformatöründen gelen düşük gerilimle beslenir. Transformatörün yeri 2 koşula göre seçilir: kuru ve havalandırılan bir hacimde olmalı, havuzun ıslak bölgelerinin dışında kalmalı. Uygulamada bu yer çoğu zaman makine dairesi ya da havuzdan uzakta bir teknik dolaptır.

Havuz çevresindeki elektrik tesisatı IEC 60364-7-702 standardına göre bölgelere ayrılır; her bölgede hangi gerilimin, hangi koruma düzeninin ve hangi donanımın kullanılabileceği bu standartta tanımlıdır. Bölge sınırları ve izin verilen değerler projede elektrik mühendisinin hesabıyla belirlenir; her havuzun geometrisi farklı olduğu için bu yazıda değer vermiyoruz.

Elektrik projesi elektrik mühendisinin imzasıyla hazırlanır ve uygulanır. Bu imzanın kimde olacağı, topraklama ve eş potansiyel bağlantının kimin sorumluluğunda olduğu teklifte açıkça yazılmalıdır. Havuz kenarındaki bağlantı kutusu, transformatör ve pano arasındaki hat da aynı projede gösterilir.

Sualtı armatürü hangi standarda göre seçilir?

Suyun içinde ya da suyla temas eden sabit armatürler IEC 60598-2-18'e göre üretilir. Bu standart yüzme havuzları, fıskiyeler, çocuk havuzları ve bahçe havuzları için kullanılan armatürlerin özel şartlarını verir; havuzun elektrik tesisatı kurallarının ise IEC 60364-7-702'de olduğunu belirtir. Suyla temas etmeyen, ayrı bir camın arkasındaki armatürler bu standardın dışındadır.

Armatürün koruma sınıfı, gövdesinin suya karşı ne kadar korunduğunu gösteren IP koduyla yazılır. IP harflerinden sonra 2 hane gelir: ilk hane toz ve katı cisimlere, ikinci hane suya karşı korumayı anlatır. Su altında sürekli kalacak armatür için ikinci hanenin en yüksek sınıfı olan sürekli suya batmaya uygun koruma aranır.

Armatürün standardı ve IP sınıfı üreticinin teknik föyünde ve etiketinde yazar. Teklifte armatürün modeli, IP sınıfı ve hangi bölgeye konacağı 3 ayrı bilgi olarak yazılmalıdır; "sualtı LED" ifadesi tek başına yetmez. Bağlantı kutuları ve kablo ekleri de armatürle aynı ölçüde korunmalıdır, çünkü su çoğu zaman armatürden değil ek yerinden girer.

Hilton İstanbul Maslak kapalı havuzunda gömme tekne ve dinlenme alanı

Kablo kanalı su yalıtımından nasıl geçer?

Flanşlı nişten ve tek bir boru hattıyla. Lamba nişinin arkasından çıkan kablo borusu havuz duvarının içinden kenardaki bağlantı kutusuna yükselir. Bu yolda yalıtım 2 noktada kesilir: nişin flanşında ve borunun gövdeden çıktığı yerde. İki noktanın her biri ayrı ayrı kapatılır.

Nişin flanşı sürme yalıtımın içinde kalır; boru geçişine o çapta hazır manşet uygulanır. Duvara sonradan delik açıp konan flanşsız parça, havuz kaçaklarının en sık nedenlerinden biridir. Katmanların sırasını ve köşe, süzgeç, lamba kutusu detaylarını havuz su yalıtımı yazımızda anlattık.

Bağlantı kutusu havuz kenarında, su seviyesinin üstünde ve bakım için açılabilir bir yerde durur. Kutudan transformatöre giden hat ayrı bir boruyla çekilir. Nişte armatürün arkasına kablo payı bırakılır; Sport England kılavuzu da sualtı armatürlerinin lamba değişiminin hızına ve kolaylığına göre seçilmesini ister. Bu pay, armatürün bakım için su yüzeyine kaldırılmasını sağlar.

Çevre ve peyzaj aydınlatması nasıl kurulur?

Sualtı ışığıyla birlikte, aynı elektrik projesinde. Havuz çevresinde en az 3 aydınlatma katmanı düşünülür: yürüyüş yolu ve basamaklar, havuz kenarı ve taşma kanalı, bitkiler ve duvarlar. Her katman ayrı devreden beslenir; böylece gece yalnız gereken ışık açılır.

Sonsuzluk havuzunda taşma kenarının arkası aydınlatılırsa su perdesi gece de görünür. Bahçe havuzunda peyzaj ışığı havuz ışığıyla aynı renk sıcaklığında seçilir ki bahçe tek bir sahne gibi okunsun. Süs ve peyzaj havuzlarında ışık çoğu zaman su yüzeyine değil, suyun döküldüğü taşa ya da şelaleye yöneltilir.

Kapalı yüzme havuzunda genel aydınlatma tavan ve duvarlardadır. Sport England, armatürlerin bakım için havuz çevresinin üstüne konmasını ve yüzücüde parlama yaratmayacak şekilde yönlendirilmesini, genel aydınlatmada da ışığın tavana vurduğu dolaylı aydınlatmayı önerir. Yüzme havuzu yönetmeliği de havuzun ve çevresindeki mekânların yeteri kadar aydınlatılmasını şart koşar.

Diplomatic Club hidromasaj havuzunda mozaik tekne ve lata duvar

Mevcut havuza aydınlatma eklenir mi?

Eklenir; 2 yol var. Havuzda kullanılmayan bir besleme ağzı ya da eski bir lamba nişi varsa sıva üstü armatür bu geçişe bağlanır ve kaplama sökülmez. Geçiş yoksa duvarda yeni bir delik açılır; bu durumda çevresindeki kaplama sökülür, flanşlı parça konur ve yalıtım o noktada yeniden yapılır.

Eski halojen ya da akkor lambalı armatürlerde en sık yapılan iş, armatürü aynı nişte LED armatürle değiştirmektir. Burada nişin ölçüsü, transformatörün yeni armatürle uyumu ve kablonun durumu kontrol edilir; eski kablo yıpranmışsa nişten bağlantı kutusuna kadar yenilenir.

Aydınlatma eklemek çoğu zaman kaplama ya da yalıtım yenilemesiyle birlikte planlanır; havuz zaten boşken iş tek seferde biter. Yenilemenin sırasını havuz tadilatı yazımızda anlattık. Mevcut armatürün arızası ve değişimi havuz bakımı ve servisi kapsamında yapılıyor.

Bu yazıyı kim hazırladı?

Sauna Dekor Spa Solutions 1987'den beri sauna, hamam, buhar odası ve havuz kuruyor: İstanbul İkitelli OSB'deki kendi tesisimizde 40 yıl, 19 çalışan ve TS EN ISO 9001:2015 kapsamında imalat (EKOL Belgelendirme, sertifika no 202025106). 41+ ülkede 5.000+ proje teslim ettik; bunların 577+'sı otel ve resort projesi, 732'si adıyla kayıtlı referans listemizde.

Hilton İstanbul Maslak'ta 2017'de teslim ettiğimiz spa ve kapalı havuz bu işlerden biridir. Armatür, transformatör ve kablo bizim ürünümüz değildir; bunları üreticilerinden alıyoruz ve uygunluk belgeleri üreticisine aittir. İşçilik ve imalatta 24 ay; elektrikli ve mekanik ekipmanlarda 24 ay üretici (fabrika) garantisi; taşıyıcı yapı ve su yalıtımında 5 yıl garanti veriyoruz. Keşif için +90 532 415 07 21.

Güncelleme: 14 Kasım 2026 · Hazırlayan: Sauna Dekor teknik ekibi · Onay: Alican Aykaç, Yönetici Ortak

Kaynakça

[ İlgili uygulamalarımız ]

Sık sorulanlar

Sıkça sorulan sorular

Havuz lambası kaç watt olmalı?

Tek bir watt değeri yoktur. Armatür sayısı ve gücü havuz alanına, suyun derinliğine, kaplamanın rengine ve armatürün ışık dağılımına göre seçilir. Bu değerler üreticinin teknik föyünde yazar; projede havuz alanıyla birlikte hesaplanır ve elektrik paftasına işlenir.

Havuz ışığı su içinde değiştirilir mi?

Elektrik kesilmeden armatüre dokunulmaz. Gömme nişli armatürde nişte bırakılan kablo payı sayesinde armatür sökülüp su yüzeyine kaldırılır ve kenarda değiştirilir; çoğu durumda havuzu boşaltmak gerekmez. Sıva üstü armatürde de iş aynı sırayla, servis ekibince yapılır.

Renkli LED havuz suyunu etkiler mi?

Hayır, ışık suyun kimyasını değiştirmez; yalnız suyun görünen rengini değiştirir. Suyun berraklığı filtrasyon, dozaj ve devridaimle ilgilidir. Renkli ışıkta bulanık su daha az fark edilebilir; bu yüzden su kalitesi ışığa değil ölçüme bakılarak izlenir.

Havuz aydınlatması için trafo nereye konur?

Kuru, havalandırılan ve havuzun ıslak bölgelerinin dışında kalan bir yere; çoğu zaman makine dairesine ya da havuzdan uzaktaki bir teknik dolaba. Tam yeri ve kablo kesiti IEC 60364-7-702 esas alınarak elektrik mühendisinin imzasıyla projelendirilir.

Sıva üstü havuz lambası ne zaman tercih edilir?

Mevcut havuza aydınlatma eklenirken. Kaplamayı geniş ölçüde sökmeden, var olan bir besleme ağzına ya da duvar geçişine bağlanır. Yeni yapılan betonarme havuzda ise gömme armatür tercih edilir, çünkü nişi yalıtımla birlikte kurulur ve yüzeyden taşmaz.

Havuzda sualtı aydınlatması zorunlu mu?

Sport England'ın havuz tasarım kılavuzu, sualtı aydınlatmasını zorunlu kılan bir kural olmadığını yazar; Türkiye'deki yüzme havuzu yönetmeliği ise havuzun ve çevresinin yeteri kadar aydınlatılmasını ister. Gece kullanılan havuzda girişin ve basamakların görünmesi için sualtı ışığını öneriyoruz.

Uygulamalarımız

Havuz projelerimizden

Projenizi konuşalım.

Hacim ölçüsünü ve tavan yüksekliğini yazın; kapasiteyi ve bütçe aralığını birlikte çıkaralım.

WhatsApp Hemen arayın