Havuz projesi nasıl hazırlanır: çizimden makine dairesine

Dört girdiden sonra çizime geçilir: kullanım (konut, otel, okul), su yüzeyi ölçüsü, taşma tipi ve makine dairesinin yeri. Bu 4 karar verilmeden çizilen pafta, en az bir kez baştan çizilir. Bizim işlerimizde sıra yerleşim, kesit, taşma, hidrolik, makine dairesi, elektrik ve metraj şeklindedir.

Sıranın mantığı basit: her pafta bir öncekinin ölçüsünü kullanır. Hidrolik şema, taşma kanalının boyunu bilmeden çizilemez; makine dairesi, filtre çapını bilmeden yerleştirilemez; elektrik tek hat şeması, pompa gücünü bilmeden kurulmaz. Sırayı atlamak, sahada "burası sığmadı" cümlesiyle geri döner.

İlk toplantıda sorduğumuz sorular da bu yüzden hep aynıdır: havuzu kaç kişi, günün hangi saatinde kullanacak, havuz açık mı kapalı mı, su hangi yöntemle dezenfekte edilecek, bakım kimin elinde olacak. Cevaplar kâğıda yazılır ve projenin ilk sayfasına "tasarım girdileri" başlığıyla konur. Sonraki her karar bu sayfaya bakarak verilir. Uygulama sırasını havuz yapım aşamaları yazımızda ayrıca anlattık.

Su yüzeyinin boyu ve eni, havuz çevresindeki yürüme şeridi, makine dairesinin yeri ve boru güzergâhı. Bizim uygulamamızda açık havuzun makine dairesi 6–8 m², kapalı havuzunki 8–12 m² olarak planlanır. Bu alan yerleşim planında ayrılmazsa sonradan bahçeden ya da otoparktan koparılır.

Yerleşim planı arsa sınırı, ağaçlar, rüzgâr yönü ve güneş açısıyla birlikte okunur. Villa havuzunda sık yapılan hata, havuzu evin en güzel manzarasına koyup makine dairesini evin öbür ucuna bırakmaktır. Boru uzadıkça pompa basıncı artar, ısı kaybı büyür, servis erişimi zorlaşır. Makine dairesi ile havuz arasındaki mesafeyi kısa tutmak, işletme boyunca her ay kendini ödeyen bir karardır.

Otel ve okul havuzlarında yerleşim planına bir katman daha eklenir: soyunma, duş ve ayak yıkama geçişi. Kirli ayakla havuz kenarına varılan bir plan, su kimyasının yükünü baştan artırır.

Derinlik profilini, basamakları, taşma kanalını, kabuk kalınlığını ve su seviyesini. Kesit 1/20 ölçekte çizilir ve en az 2 yönde alınır: boy kesiti derinlik geçişini, en kesiti kanal ile yürüme şeridi arasındaki kot farkını gösterir. Merdiven ve basamak kotları da ilk kez bu paftada görünür.

Kesit, kaplama kalınlığını da içermek zorundadır. Kabuk, tesviye şapı, su yalıtımı, yapıştırıcı ve kaplama üst üste konduğunda iç ölçü birkaç santim daralır. Bu pay hesaba katılmazsa bitmiş havuz planlanandan kısa ve sığ çıkar. Katmanların hangi malzemeden seçileceğini havuz malzemeleri yazımızda sırasıyla ele aldık.

Kesitte ayrıca su tutma testi için kotlar işaretlenir. Kaplamaya geçmeden önce kabuk su ile doldurulur ve 24 saat seviye ölçülür; ölçüm noktası kesitte önceden belirlenir ki test tartışmaya açık kalmasın.

Çünkü kabuğun geometrisini değiştirir. 4 tip çalışıyoruz: standart taşma, yükseltilmiş taşma, sıfır taşma ve Wiesbaden taşma. Sıfır taşmayı yalnız özel havuzlarda öneriyoruz. Tip değişirse kanal, denge deposu ve boru çapları birlikte değişir; beton döküldükten sonra geri dönüş yoktur.

Skimmerli havuzda su yüzeyi kenarın 10–15 cm altındadır ve yüzey suyu duvardaki ağızlardan çekilir. Taşmalı havuzda su kenarla aynı kottadır ve yüzey sürekli kanala akar; bunun karşılığı denge deposudur. Denge deposu, yüzücülerin taşırdığı suyu ve ters yıkama suyunu karşılayacak hacimde hesaplanır ve projede kendi kesitiyle çizilir.

Kavisli ya da uzun kenarlı havuzlarda kanalın her noktası aynı kotta olmalıdır. Kotu 2–3 mm şaşan kanal, suyu bir kenardan taşırır, öbür kenarda kuru bırakır. Bu yüzden kanal detayı kesitten ayrı, 1/5 ölçekte ayrı bir pafta olarak çizilir.

Devir süresi, pompa debisi, filtre çapı ve boru çapları. Bizim uygulamamızda devir süresi konut havuzunda 4–6 saat, ticari havuzda 2–4 saat alınır. Havuz hacmi bu süreye bölünür ve saatlik debi bulunur; pompa ve filtre bu debiye göre seçilir.

Şemada her dönüş ağzı, her dip süzgeci ve her vana numaralanır. Beton içine giren hat, kapatılmadan önce basınç altında bekletilir ve test tarihi şemanın üstüne not edilir. Yıllar sonra bir kaçak arandığında elde bu şema ve bu not vardır; yoksa kaçak tahminle aranır ve kaplama yanlış yerden sökülür.

Isıtma da hidrolik şemanın içindedir. Isı pompası, eşanjör ya da elektrikli ısıtıcı devreye filtreden sonra girer ve kendi bypass hattıyla bağlanır. Isıtma yöntemini seçerken hangi verilere bakılacağını havuz ısıtma yazımızda anlattık.

Çünkü ekipmanın kendisi değil, etrafındaki boşluk projeyi belirler. Filtrenin kapağını açmak, pompanın motorunu sökmek ve kimyasal deposunu değiştirmek için en az 60–80 cm servis boşluğu gerekir. Bu boşluk çizilmezse ekipman sığar ama bakım yapılamaz.

Makine dairesi paftasında zemin süzgeci, havalandırma menfezi, kimyasal deposunun ayrı bölmesi, denge deposunun giriş kapağı ve elektrik panosunun yeri gösterilir. Kimyasal deposu pano ile aynı havayı paylaşmamalıdır; klor buharı panodaki kontakları kısa sürede aşındırır. Kapalı havuzlarda makine dairesi genellikle bodrumdadır ve malzeme indirme yolu da çizime eklenir: 1,5 m çaplı bir filtre dar bir merdivenden inmez.

Makine dairesinin tabanı havuz dip kotunun altında kalıyorsa, dairenin kendi drenaj pompası projeye yazılır. Aksi hâlde tek bir vana arızası daireyi su altında bırakır.

Tek hat şeması, pano yerleşimi, topraklama ve eş potansiyel bağlantısı; bizim projelerimizde pompa, ısıtıcı, dozaj ve aydınlatma en az 4 ayrı sigortadan beslenir. Havuz çevresinde su içindeki ve kenardaki her metal parça eş potansiyel hattına bağlanır. Su altı aydınlatma düşük gerilimle beslenir ve trafosu havuz hacminin dışında durur.

Bu pafta elektrik mühendisinin imzasını taşır; biz havuz tarafının yüklerini, kablo güzergâhlarını ve kumanda mantığını veririz. Otel havuzunda kumanda panosuna seviye elektrotları, zaman programı ve arıza alarmı eklenir; gece bekçisinin panoya bakıp havuzun durumunu anlayabilmesi gerekir.

İki pafta daha: havalandırma ve nem kontrolü ile yoğuşma detayları. Kapalı havuz salonunda hava sıcaklığı su sıcaklığının 1–2 °C üzerinde, bağıl nem %50–60 bandında tutulur. Bu iki değer tutmazsa havuz değil salon yıpranır: tavan, cam ve kapı kasası.

Mekanik mühendisi nem alma cihazının kapasitesini hesaplar, biz havuz tarafının girdilerini veririz: su yüzeyi alanı, su sıcaklığı ve kullanım yoğunluğu. Cam cephe ve dış duvar yüzeyinin çiy noktası altına inip inmediği ayrıca kontrol edilir. Salon tavanındaki taşıyıcı, aydınlatma gövdesi ve menfezler nemli havaya uygun sınıftan seçilir. Bu konuda ayrıntılı notlar kapalı yüzme havuzu sayfamızda duruyor.

7 satırlık bir tabloyla: her pafta, hangi ölçekte çizildiği, cevapladığı soru ve eksik kaldığında sahada neyin bozulduğu. Aşağıdaki tablo bizim projelerimizdeki sırayı izliyor; yukarıdan aşağı okunduğunda her satır bir öncekinin ölçüsünü kullanıyor. Ölçek ve ölçüler bizim uygulama pratiğimizdir; kamuya açık havuzlarda yönetmelik ve standart şartları ayrıca eklenir.

Denge deposunun unutulması. Taşmalı havuzun denge deposu, yerleşim planında ayrı bir hacim olarak çizilmezse beton döküldükten sonra yer aranır; 1 eksik hacim 3 paftayı birden bozar. Bu durumda depo ya küçük yapılır ya da havuz skimmerli sisteme çevrilir. İki sonuç da ilk projeden uzaklaşmak demektir.

İkinci sık hata, kaplama kararını en sona bırakmaktır. Cam mozaik, porselen ve doğal taşın her biri farklı kalınlık, farklı derz ve farklı köşe detayı ister; kesitte bu pay yoksa basamak yükseklikleri eşit çıkmaz. Üçüncüsü aydınlatma nişlerinin yerinin kabuk dökümünden sonra belirlenmesidir: nişi sonradan kırmak, su yalıtımını tam da suyun en çok yüklendiği noktada delmek demektir.

3 disiplin birlikte: mimar yerleşimi, inşaat mühendisi kabuğu, havuz tarafı ise taşma, hidrolik ve makine dairesini çizer. Biz projelerde üçüncü tarafı üstleniyor, mimar ve mühendisle aynı paftalar üzerinde çalışıyoruz. Kamuya açık havuzlarda Sağlık Bakanlığı yönetmeliğinin şartları da bu aşamada projeye işlenir.

Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartları Hakkında Yönetmelik, su niteliği ve işletme kurallarını belirler; örneğin 8. madde suyun yılda en az bir kez boşaltılarak genel temizlik yapılmasını ister. Proje bu işletme yükünü de taşımalıdır: boşaltma hattı, deşarj yeri ve dolum süresi hesaba katılır. Proje aşamasında tasarım ve şartname desteği isteyen mimarlık ofisleri için spa danışmanlığı hizmetimizi ayrıca yürütüyoruz. Uygulama tarafını ise havuz yapımı sayfamızda anlattık.

Sauna Dekor 1987'den beri sauna, hamam, buhar odası ve havuz üretiyor: İstanbul İkitelli OSB'deki kendi tesisimizde 40 yıl, 19 çalışan, TS EN ISO 9001:2015 kapsamında imalat. 35+ ülkede 5.000+ proje teslim ettik; bunların 731'i adıyla kayıtlı referans listemizde. Havuzda keşif, proje, imalat, montaj ve devreye almayı tek elden yürütüyoruz.

Teslim ettiğimiz havuz işleri arasında Üsküdar'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi kapalı yüzme havuzu, Heybeliada olimpik yüzme havuzu, Hyatt Regency İzmir (2023) ve spa katıyla birlikte havuzunu da kurduğumuz Hilton İstanbul Maslak (2017) var. Pompa, filtre, ısıtıcı ve nem alma cihazı bizim ürünümüz değil; bunları üreticilerinden alıyoruz ve uygunluk belgeleri üreticisine aittir. Bize ait belge TS EN ISO 9001:2015'tir. İşçilik ve imalatta 24 ay; elektrikli ve mekanik ekipmanlarda 24 ay üretici (fabrika) garantisi; taşıyıcı yapı ve su yalıtımında 5 yıl garanti veriyoruz.

Güncelleme: 9 Ekim 2026 · Hazırlayan: Sauna Dekor teknik ekibi · Onay: Alican Aykaç, Yönetici Ortak

• Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartları Hakkında Yönetmelik — Sağlık Bakanlığı, Resmî Gazete, 6 Mart 2011. Madde 8: yılda en az bir boşaltma ve genel temizlik.
• BS EN 15288-1:2018 Swimming pools for public use — Safety requirements for design — kamuya açık havuzların tasarım güvenliği standardı.
• BS EN 16582-1 Domestic swimming pools — General requirements including safety and test methods — konut havuzları için genel şartlar ve test yöntemleri.
• PWTAG Code of Practice — Pool Water Treatment Advisory Group; devir süresi, filtrasyon ve sirkülasyon uygulama kuralları.
• Swimming pool — Wikipedia; havuz tipleri, taşma ve sirkülasyon sistemlerine genel bakış.