Soğuk su havuzu: chiller kapasitesi, ölçü ve malzeme

2 ile 15 °C arasındaki su sıcaklıkları için soğuk daldırma havuzu kuruyoruz. Hedef değeri işletme belirler; chiller, gövde ve yalıtım o değere göre seçilir. Hedef düştükçe gereken soğutma gücü artar, bu yüzden sıcaklık kararı ekipman listesinden önce verilir.

Araştırmalarda en sık kullanılan su sıcaklığı aralığı 10–15 °C'dir; Machado ve arkadaşlarının 2016'da yayımladığı derlemede çalışmalar bu aralıkta toplanıyor. Bu bir tasarım şartı değil, literatürde hangi değerlerin kullanıldığını gösteren bir bilgidir. Biz tasarımda işletmenin istediği değeri esas alıyoruz.

Pratikte iki şey hedef sıcaklığı sınırlar. Birincisi chiller'ın düşük su sıcaklığında verdiği kapasite: aynı makine soğuk suda daha az ısı çeker. İkincisi tekneye giren ısı: kullanıcı, pompa ve çevre hava suyu sürekli ısıtır. Hedef ne kadar düşükse bu iki etki o kadar belirginleşir.

İki ayrı yük toplanır: ilk soğutma ve sürekli yük. İlk soğutma, suyu dolum sıcaklığından hedefe indirmek için gereken enerjidir ve şu formülle bulunur: hacim (L) × sıcaklık farkı (K) × 1,163 Wh. Sürekli yük ise kullanıcıların, pompanın ve gövdenin saatte suya kattığı ısıdır.

1,163 rakamı suyun özgül ısısından gelir: 1 kg suyu 1 K ısıtmak ya da soğutmak yaklaşık 4,186 kJ ister, bu da 1,163 Wh'e eşittir. 1 litre suyu 1 kg kabul ediyoruz; soğuk sudaki küçük yoğunluk farkı hesabı değiştirmez.

İlk soğutma süreyi belirler, kapasiteyi değil. 2.200 litrelik bir tekneyi 20 K soğutmak yaklaşık 51 kWh eder. Net 5 kW çeken bir chiller bunu kayıpsız koşulda yaklaşık 10 saatte yapar. Bu süre devreye almada bir kez yaşanır; tekne boşaltılıp yeniden doldurulduğunda tekrarlanır.

Kapasiteyi asıl belirleyen sürekli yüktür. Burada önerdiğimiz yöntem açık bir varsayımla başlar ve sahada ölçülerek doğrulanır. Örnek: 2.200 litrelik tekne her dalışta 0,2 K ısınıyorsa, bu 2.200 × 0,2 × 1,163 = 512 Wh eder. Saatte 8 dalışta yalnız kullanıcı yükü yaklaşık 4,1 kW'tır. 0,2 K bir örnek değerdir; dalış süresi, kişi sayısı ve tekne hacmine göre değişir.

Aşağıdaki tablo dört tekne hacmi için ilk soğutma enerjisini ve net 5 kW kapasiteyle kayıpsız soğuma süresini veriyor. Hesap yalnız 1,163 Wh/kg·K katsayısına dayanır; chiller kapasitesi örnek değerdir ve gerçek seçim üreticinin föyünden yapılır.

Gerçek süre tablodakinden uzundur, çünkü soğuma sırasında gövde ve hava da suya ısı verir. Son sütun chiller'ın bulunduğu odadan atılması gereken ısıyı gösterir; ayrıntısı aşağıda.

Gövde kazancı Q = U × A × ΔT ile bulunur. 2,0 × 1,0 m tabanlı, 1,1 m su derinliğindeki teknenin ıslak yüzeyi yaklaşık 8,6 m²'dir. Çevre ile su arasında 20 K fark varsa, yalıtımsız bir kabukta U = 2 W/m²K varsayımıyla kazanç yaklaşık 344 W, yalıtımlı kabukta U = 0,4 varsayımıyla yaklaşık 69 W olur.

Bu iki U değeri karşılaştırma için seçilmiş varsayımlardır; gerçek değer kabuğun katmanlarından hesaplanır. Ama aradaki fark, yalıtımın neden ilk karar olduğunu gösteriyor: yalıtımsız bir kabuk, chiller kapasitesinin bir bölümünü yalnız duvarı soğutmaya harcar.

Sirkülasyon pompası da ısı kaynağıdır. Pompanın çektiği elektrik enerjisi sonunda suya ısı olarak geçer; 0,5 kW'lık bir pompa suya yaklaşık 0,5 kW ekler. Kapak da önemlidir: kullanılmadığı saatlerde kapalı tutulan tekne, oda havasından ve yüzeyden çok daha az ısı alır.

Örneği toplarsak: 4,1 kW kullanıcı yükü, 0,34 kW yalıtımsız gövde ve 0,5 kW pompa yaklaşık 5 kW eder. Bu teknede chiller'ın hedef su sıcaklığında ve gerçek oda havasında en az bu kadar net kapasite vermesi, üstüne pay bırakılması gerekir.

Değil. HP çoğu zaman kompresörün motor gücünü anlatır; 1 HP yaklaşık 0,746 kW mekanik güçtür. Chiller'ın sudan çektiği ısı ise soğutma kapasitesidir ve motor gücüyle performans katsayısının (COP) çarpımıdır. 1 HP etiketli iki makinenin soğutma kapasitesi bu yüzden farklı olabilir.

COP sabit değildir. Su ne kadar soğuk, chiller'ın ısıyı attığı hava ne kadar sıcaksa COP o kadar düşer ve aynı makine daha az soğutur. Bu nedenle üreticinin föyünde kapasite her zaman bir su ve hava sıcaklığı çiftiyle verilir. Seçim, işletmenin hedef su sıcaklığına ve yazın teknik odada oluşacak hava sıcaklığına denk gelen satırdan yapılır.

Bazı kataloglar kapasiteyi "ton" ile yazar. 1 soğutma tonu 3,517 kW'tır. Hangi birim kullanılırsa kullanılsın, karşılaştırma aynı su ve hava koşulunda yapılmadıkça anlamlı değildir. Bizim şartnamelerimizde chiller satırı kW, su sıcaklığı ve ortam sıcaklığıyla birlikte yazılır.

Teknik hacme, tekneye olabildiğince yakın ve iyi havalanan bir yere. Hava soğutmalı chiller sudan çektiği ısıyı ve kendi elektrik enerjisini odaya atar. 5 kW soğutan ve COP'si 2,5 olan bir makine yaklaşık 2 kW elektrik çeker ve odaya yaklaşık 7 kW ısı verir.

Bu ısı dışarı atılmazsa teknik oda ısınır, COP düşer ve chiller kapasitesini kaybeder. Hesap basittir: 7 kW'ı 10 K hava sıcaklığı artışıyla atmak için saatte yaklaşık 2.100 m³ hava gerekir. Bu yüzden kapalı bir dolap ya da havalandırmasız bir bodrum chiller yeri olamaz.

Boru hattı kısa tutulur ve yalıtılır; soğuk hat yalıtılmazsa hem ısı kazanır hem yüzeyinde yoğuşma olur. Yerleşimde ikinci kural kullanıcı tarafındadır: sıcak hacimden çıkan kişinin tekneye birkaç adımda ulaşması gerekir. Sauna ya da hamam ile soğuk havuz arasını on adımın altında tutuyoruz. Ayrıntılar soğuk daldırma havuzu imalatı sayfamızda.

İki yol var. 316 paslanmaz çelik gövde fabrikada üretilir, sahaya hazır gelir ve montajı kısa sürer. Kaplamalı betonarme tekne ise mimariyle bütünleşir ama yerinde su yalıtımı ve ısı yalıtımı ister. Konutta çoğunlukla paslanmaz, otelde çoğunlukla kaplamalı tekne tercih ediliyor.

316 kalitesini seçmemizin nedeni bileşimidir. 316 paslanmaz, yaklaşık %16–18 krom ve %10–12 nikelin yanında %2–3 molibden içerir. Molibden, 304 kaliteye göre klorürün yol açtığı yerel korozyona karşı direnci artırır. Dezenfekte edilen suyla sürekli temas eden bir gövdede bu fark belirleyicidir.

Kaplamalı teknede katmanlar betonarme havuzla aynı mantıkta ilerler: kabuk, ısı yalıtımı, su yalıtımı, yapıştırıcı, mozaik ya da taş. Isı yalıtımı yukarıdaki gövde hesabında gördüğümüz gibi chiller kapasitesini doğrudan küçültür. Hazır gövde istenirse entegre soğutuculu Iceland soğuk havuz gibi üreticisinin tamamladığı ünitelere de bakılabilir; bu ünitelerin değerleri ve belgeleri üreticisine aittir.

Sürekli filtrasyon ve dezenfeksiyonla. Standart kurulumumuzda kum filtresi ve UV birlikte çalışır; ticari kullanımda otomatik dozaj ve günlük su değeri kaydı eklenir. Soğuk su mikroorganizmayı yavaşlatabilir ama yok etmez, bu yüzden 1 gün bile filtrasyonsuz bırakılmaz.

Su kalitesi kuralları için Dünya Sağlık Örgütü'nün havuzlar ve benzeri yapay su ortamları rehberini esas alıyoruz. Kullanıcıdan önce duş, tekne çevresinde kaymaz zemin, sağlam tutamak ve merdiven; bunlar hijyenin ve güvenliğin ayrılmaz parçası. Filtrasyon ve dezenfeksiyon hattı da chiller gibi teknik hacimde durur ve aynı servis listesinde bakılır.

Kişi sayısına ve dalış biçimine göre. Tek kişilik, oturarak girilen bir tekne birkaç yüz litreyle sınırlı kalabilir; ayakta, omuz hizasına kadar girilen ve 2 kişinin aynı anda kullandığı tekne 2.000 litreyi geçer. Hacim büyüdükçe su daha yavaş ısınır ama ilk soğutma uzar.

Bu dengeyi bir örnekle görmek kolay. 2,0 × 1,0 m tabanlı ve 1,1 m su derinliğindeki tekne 2.200 litredir. Aynı tabanda derinliği 0,8 m'ye indirmek hacmi 1.600 litreye düşürür; her dalışta su daha çok ısınır, ama ilk soğutma kısalır. Ticari tesiste yoğun saatteki kullanıcı sayısı hacim kararını belirler.

Hacimle birlikte zemin de hesaplanır. 2.200 litre su yaklaşık 2,2 ton eder; gövde, kaplama ve kullanıcılar da eklendiğinde döşeme bu yükü taşıyacak şekilde kontrol edilir. Katlı binalarda statik onay bu yüzden ilk keşifte istenir.

Kontrast döngüsünü tamamlayan hacimlerle. Kar odası yaklaşık −10 °C'de gerçek kar üretir (TechnoAlpin); şok kovası ve buz çeşmesi ise az yer kaplar ve sıcak hacmin hemen çıkışına konur. Soğuk tekne bu grubun en çok tesisat isteyen parçasıdır.

Gümüş Residence Spa projesinde soğuk tarafı buz çeşmesi ve şok kovasıyla kurduk; ikisi de sıcak hacimlerin çıkışında duruyor. Soğuk suyun kullanım biçimleri ve sıcak–soğuk sırası için soğuk su terapisi ve kontrast uygulama yazımıza, spor tesisleri için fitness ve spor merkezi sayfamıza bakabilirsiniz.

Sauna Dekor Spa Solutions 1987'den beri sauna, hamam, buhar odası, havuz ve soğuk hacimler kuruyor: İstanbul İkitelli OSB'deki kendi tesisimizde 40 yıl, 19 çalışan ve TS EN ISO 9001:2015 kapsamında imalat. 35+ ülkede 5.000+ proje teslim ettik; bunların 731'i adıyla kayıtlı referans listemizde. Soğuk tarafta 2025'te Muğla'da bir resort rezidans projesinde paslanmaz soğuk havuz, Kilyos'ta bir beach club'da soğuk daldırma havuzu teslim ettik.

Chiller, pompa, filtre ve UV ünitesini biz üretmiyoruz; üreticilerinden alıyoruz ve bu ekipmanın kapasite tabloları ile uygunluk belgeleri üreticisine aittir. Sauna Dekor'a ait belge TS EN ISO 9001:2015'tir. İşçilik ve imalatta 24 ay; elektrikli ve mekanik ekipmanlarda 24 ay üretici (fabrika) garantisi; taşıyıcı yapı ve su yalıtımında 5 yıl garanti veriyoruz. Keşif için +90 532 415 07 21.

Güncelleme: 14 Ekim 2026 · Hazırlayan: Sauna Dekor teknik ekibi · Onay: Alican Aykaç, Yönetici Ortak

• Machado AF ve ark. Can Water Temperature and Immersion Time Influence the Effect of Cold Water Immersion on Muscle Soreness? A Systematic Review and Meta-Analysis — Sports Medicine, 2016; 46(4): 503–514. Çalışmalarda kullanılan 10–15 °C su sıcaklığı aralığının kaynağı.
• Specific heat capacity — Wikipedia; suyun özgül ısısı yaklaşık 4,186 kJ/kg·K (= 1,163 Wh/kg·K).
• Thermal transmittance — Wikipedia; U değeri ve Q = U × A × ΔT gövde kazancı hesabı.
• Coefficient of performance — Wikipedia; soğutma kapasitesi, elektrik gücü ve atılan ısı ilişkisi.
• Horsepower ve Ton of refrigeration — Wikipedia; 1 HP ≈ 0,746 kW, 1 soğutma tonu ≈ 3,517 kW.
• SAE 316L stainless steel — Wikipedia; %2–3 molibden ve klorür kaynaklı yerel korozyona karşı direnç.
• Guidelines for safe recreational water environments, Volume 2: Swimming pools and similar environments — Dünya Sağlık Örgütü, 2006; filtrasyon, dezenfeksiyon ve su kalitesi yönetimi.